ลักษณะของกฏหมายการประนอมหนี้

การประนอมหนี้ ถือเป็นทางเลือกที่มีโอกาสในการแก้ปัญหาภาระหนี้สินได้มากที่สุด ผู้เป็นเจ้าหนี้มีโอกาสจะได้รับการชำระหนี้ อีกทั้งผู้เป็นลูกหนี้ยังได้แสดงออกถึงความมีเจตจำนงที่จะขวนขวายเสาะหาทางนำเงินมาชำระหนี้ให้ได้ อันนับเป็นเรื่องของการให้โอกาสแก่กันทั้งสองฝ่าย ทั้งนี้การประนอมหนี้นั้น ลูกหนี้สามารถกระทำได้โดยแบ่งออกเป็น 2 ช่วง ประกอบไปด้วย

ช่วงก่อนล้มละลาย

ในช่วงระยะเวลานี้ให้ลูกหนี้ทำการยื่นขอประนอมหนี้ในรูปแบบจัดทำเป็นหนังสือ ยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งจะมีระยะเวลากำหนดเอาไว้ภายในกำหนด 7 วัน เริ่มนับตั้งแต่วันที่มีการยื่นคำชี้แจง ว่าด้วยเรื่องของกิจการและทรัพย์สิน หรืออาจเป็นระยะเวลาที่กำหนดจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เป็นผู้กำหนดเอาไว้ โดยการจัดทำหนังสือประนอมหนี้นั้น จะต้องลงข้อความแห่งการประนอมหนี้ มีเนื้อหาที่บ่งบอกได้ถึงวิธีที่ลูกหนี้จะจัดกิจการหรือทรัพย์สิน รวมไปถึงหลักประกันและหากมีผู้ค้ำประกันด้วยยิ่งดี
ซึ่งเมื่อแจ้งเรื่องขอประนอมหนี้และจัดทำหนังสือไว้เรียบร้อยแล้ว เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเริ่มทำการเรียกประชุมเจ้าหนี้ ในมติพิเศษว่าจะยอมรับคำขอประนอมหนี้หรือไม่ ซึ่งหากมติที่ประชุมมีการยอมรับคำขอประนอมหนี้ ก็จะต้องส่งต่อให้ศาลพิจารณาความเห็นชอบร่วมด้วย

เมื่อผ่านได้โดยศาลเห็นชอบตามนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะลงโฆษณาคำสั่งในราชกิจจานุเบกษา และในหนังสือพิมพ์รายวันไม่น้อยกว่า 1 ฉบับ ภายใน 7 วัน หลังจากที่ศาลได้ลงคำสั่งเห็นชอบด้วยแล้ว แต่หากปรากฏว่าศาลไม่เห็นชอบ กับการประนอมหนี้ ก็จะมีการพิพากษาให้ลูกหนี้กลายเป็นบุคคลล้มละลาย และให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ดำเนินการตามหน้าที่ขั้นตอนต่อไป

ข้อควรระวัง

1.หากศาลต้องการร้องไต่สวน ผู้เป็นลูกหนี้จะต้องให้ความร่วมมือ แต่หากลูกหนี้ไม่ให้ศาลไต่สวน กรณีนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ จะแถลงให้ศาลออกหมายจับลูกหนี้ อีกทั้งยังจะขอให้ศาล งดการไต่สวนโดยเปิดเผย ซึ่งในการนี้จะตีความว่าผู้เป็นลูกหนี้ไม่ติดใจในการประนอมหนี้ อันจะนำไปสู่การเป็นบุคคลล้มละลายต่อไป

2.ผู้เป็นลูกหนี้จะต้องปฏิบัติตามข้อประนอมหนี้ และห้ามผิดนัดหากไม่ปฏิบัติตามนี้ก็จะมีการพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย ตามมาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ. ศ. 2483

ช่วงระยะเวลาหลังล้มละลาย

แม้ว่าผู้เป็นลูกหนี้จะถูกศาลพิพากษาให้ล้มละลายไปแล้วก็ตาม แต่หากเป็นกรณีที่ลูกหนี้เคยมีการขอประนอมหนี้มาแล้ว แต่ทว่ากลับไม่เป็นผล และเมื่อไม่เป็นผลจะอยู่ในระยะการห้ามขอประนอมหนี้ภายในกำหนด 3 เดือน นับแต่วันที่มีการขอประนอมหนี้ครั้งล่าสุด

และหากว่าระยะเวลาหลัง 3 เดือนไปแล้ว การประนอมหนี้ในครั้งใหม่ศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วย กรณีนี้ ศาลจะมีการสั่งยกเลิกล้มละลายเพื่อให้ลูกหนี้ สามารถกลับมาจัดการทรัพย์สินเพื่อหาทางชำระหนี้ได้ โดยหากพฤติกรรมของลูกหนี้ ไม่ปฏิบัติตามข้อประนอมหนี้ที่ศาลมีคำสั่งเห็นชอบ ก็สามารถทำการยกเลิกการประนอมหนี้ และพิพากษาใหม่ให้ลูกหนี้กลายเป็นบุคคลล้มละลายได้อีกครั้ง