การ พัฒนา development หมายถึง

ความเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ย่อมเป็นจุดมุ่งหมายที่สำคัญแก่การเติบโต ไม่ว่าจะเป็นการเติบโตของชีวิต การเติบโตของทักษะรวมไปถึงการเติบโตทางธุรกิจองค์กร และสิ่งต่าง ๆ รอบด้านซึ่งหากมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ลักษณะนี้จะตรงกับคำศัพท์ที่เรียกกันว่า พัฒนาการ โดยความหมายของคำว่าพัฒนาการนั้น ได้มีนักวิชาการให้คำนิยามเอาไว้หลากหลายแง่มุมและหลากหลายมุมมอง รวมถึงหลากหลายแนวคิด อันอาศัยการตีความจากทฤษฎีที่แตกต่าง

พัฒนาการหรือ Development หมายถึง

-ความเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีมากขึ้น  เป็นไปในทางที่พึงปรารถนา ซึ่งสามารถเป็นความเปลี่ยนแปลงจากความมุ่งหวัง ที่ปรารถนาให้เกิดแก่ร่างกาย หรือสถานะทางสังคม หรืออารมณ์และสติปัญญา โดยจะมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นติดต่อกันเรื่อย ๆ จากระยะหนึ่งไปสู่อีกระยะหนึ่ง

-การเปลี่ยนแปลงในด้านของคุณภาพ  อันจะมีมุมมองกำหนดไว้ตั้งแต่ระยะปฏิสนธิ จนถึงบั้นปลายชีวิต ไม่ว่าจะเป็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับร่างกาย หรืออารมณ์ และสังคม รวมไปถึงสติปัญญาจากระยะหนึ่งไปสู่ความมีวุฒิภาวะ อันอาจจะส่งผลให้มนุษย์มีความสามารถใหม่ ๆ เกิดขึ้นและนำมาซึ่งลักษณะใหม่ได้อีกด้วย

– การเปลี่ยนแปลงทั้งระบบโครงร่าง การเปลี่ยนแปลงในลักษณะนี้ หมายถึงความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวข้างต้นทั้งหมดจากระยะหนึ่งไปอีกระยะหนึ่ง จนเกิดภาพรวมเป็นผลรวมของการกระทำร่วมกัน ดังเช่นผลรวมของวุฒิภาวะและการเรียนรู้เป็นต้น

สรุปโดยรวม ๆ ก็พอจะนิยามได้ แม้จะมีผู้ให้ความหมายแตกต่างกันหลากหลายก็ตาม อันหมายถึงว่าการพัฒนาการก็คือกระบวนการเปลี่ยนแปลง ทั้งสภาพร่างกายอวัยวะของตัวบุคคล ไปจนถึงวุฒิภาวะและความสามารถทักษะต่าง ๆ ที่ผลักดันให้มีประสิทธิภาพที่สูงมากยิ่งขึ้น สามารถปฏิบัติงานที่ยากและซับซ้อนได้ มีความปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และสร้างลักษณะใหม่ของบุคคลนั้นได้

นอกจากนี้ความหมายของคำว่าพัฒนาการนั้น ยังมีความหมายในเชิงจิตวิทยาอีกด้วยดังนี้

– พัฒนาการมีความหมายถึงการเพิ่มพูนความสามารถ ของแต่ละคนอันทำให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งจะสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น อ้างอิงจาก เบรกเคนริดจ์และวินเซนต์(Breckenridge and Vincent; 1968

-พัฒนาการหมายถึงรูปแบบการเปลี่ยนแปลง เกี่ยวข้องกับเชิงคุณภาพ เป็นความเจริญก้าวหน้าอย่างเป็นขั้นเป็นตอน มากกว่าที่จะนำไปใช้เป็นความหมายของความเสื่อมถอย จากคำอธิบายของ เฮอร์ลอค (Hurlock; 1972)

-พัฒนาการในความหมายทั่วไปหมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในทิศทางที่ดีขึ้นมีความเจริญงอกงาม

ทั้งนี้จะเห็นได้ว่า คำว่าพัฒนาการในความหมายทางวงการจิตวิทยานั้น ได้จัดเป็นศาสตร์ในแขนงหนึ่งที่ได้มีการศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมทางการกระทำหรือพฤติกรรมทางอื่นใด  ที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมีขั้นตอน และเป็นระบบโดยไม่คงที่ อันจะมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ทั้งนี้พัฒนาการนั้นอาจจะเรียกได้ว่ามีการพัฒนาในทางที่ดีขึ้น หรือเสื่อมลงก็ได้  ถึงแม้ว่าการพัฒนาการจะถูกตีความถึงการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น แต่อาจมีความหมายที่ใช้กันในบางสถานการณ์ ที่ตีความถึงเรื่องการพัฒนาการในทางที่เลวลง นั้นก็มีอยู่เช่นกัน