ความหมายของคำว่า สิทธิ หมายถึงอะไร

มนุษย์เราจะสามารถอยู่ร่วมกันเป็นสังคมที่ผาสุขได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการตระหนักถึงสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลอันพึงมีเป็นพื้นฐาน โดยคำว่า สิทธิ นั้นจะเกี่ยวข้องถึงเรื่อง การบัญญัติกฎหมายออกมารองรับประโยชน์ หรืออำนาจให้กับบุคคลภายในประเทศ หรือนอกประเทศที่เข้ามาอาศัย อันจะเป็นไปตามข้อบัญญัติที่กฎหมายได้กำหนดไว้ เพื่อจะคอยคุ้มครองไม่ให้มีการละเมิด

อีกทั้งยังจะใช้สำหรับการนำไปบังคับ เพื่อให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งนั้น สามารถได้รับสิทธิอย่างครบถ้วน และปกป้องการละเมิด ซึ่งโดยทั่วไปแล้วสิทธิขั้นพื้นฐานจะครอบคลุมไปถึง สิทธิความเป็นอยู่ส่วนตัว สิทธิในครอบครัว และสิทธิในการเลือกอาชีพ หรือเลือกถิ่นที่อยู่ และการเดินทาง รวมไปถึงสิทธิในการครอบครองทรัพย์สินและอื่น ๆ

ทั้งนี้สิทธิและเสรีภาพที่กำหนดไว้ตามรัฐธรรมนูญประเทศไทย พ. ศ. 2550 ได้บัญญัติไว้ในความหมายดังต่อไปนี้

  1. ประชาชนชาวไทยมีสิทธิในครอบครัว รวมไปถึงสิทธิความเป็นอยู่ส่วนตัว
  2. บุคคลในท้องถิ่นและชุมชน มีสิทธิที่จะอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณีและวัฒนธรรมอันดีงาม
  3. บุคคลผู้ถือครองทรัพย์สินส่วนตัว อันเป็นของตนโดยชอบตามกฎหมาย ย่อมจะได้รับการคุ้มครองสิทธิในการครอบครองทรัพย์สินนั้น
  4. ประชาชนทุกคนมีความเสมอภาค ในการเข้ารับการศึกษาขั้นพื้นฐาน 12 ปี
  5. ประชาชนทุกคนมีสิทธิในการเข้ารับบริการ ทางด้านสาธารณสุขอย่างเสมอภาคทั้งยังจะต้องเป็นบริการที่มีมาตรฐาน
  6. บุคคลทุกคนรวมไปถึง เด็ก เยาวชน และ สตรี จะได้รับการคุ้มครองโดยรัฐ ไม่ให้ถูกปฏิบัติจากความรุนแรงหรือความไม่เป็นธรรม
  7. บุคคลที่มีอายุเกิน 60 ปี มีสิทธิที่จะขอรับการช่วยเหลือจากรัฐ เช่นขอการได้รับเบี้ยยังชีพ
  8. สิ่งอำนวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะ เป็นสิ่งที่ประชาชนทุกคนจะต้องเข้าถึงได้อย่างเสมอภาค
  9. ประชาชนทุกคนมีสิทธิในการมีส่วนร่วมกับรัฐ และชุมชนเพื่อการบำรุงรักษาสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงการได้รับประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
  10. ประชาชนทุกคนมีสิทธิ ที่จะได้รับข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานรัฐ รวมไปถึงรัฐวิสาหกิจหรือส่วนราชการท้องถิ่นอย่างเปิดเผย
  11. ประชาชนมีสิทธิยื่นเสนอเรื่องราวร้องทุกข์ โดยจะต้องได้รับผลการพิจารณาภายในช่วงระยะเวลาอันควรตามบทบัญญัติของกฎหมาย
  12. หากเจ้าหน้าที่รัฐจากหน่วยงานราชการใด มีการกระทำผิด ประชาชนมีสิทธิที่จะฟ้องร้องทั้งในตัวบุคคล หรือฟ้องร้องหน่วยงานราชการนั้น

อย่างไรก็ตามแม้ว่ารัฐธรรมนูญจะมีการบัญญัติ สิทธิส่วนบุคคล เอาไว้ แต่ก็มีข้อจำกัดในการใช้สิทธิของบุคคลอยู่เช่นกันดังนี้

  1. ไม่ว่าการใช้สิทธิในเรื่องใดนั้น จะต้องใช้ภายในขอบเขตตามที่กฎหมายกำหนดเอาไว้เท่านั้น โดยจะละเมิดมิได้
  2. สิทธิบางประเภทนั้นกฏหมายได้ระบุเอาไว้ ให้เป็นสิ่งที่เฉพาะบุคคลผู้มีสิทธิจะต้องเป็นผู้ดำเนินการด้วยตนเอง โดยไม่สามารถมอบให้ผู้อื่นได้
  3. สิทธิบางประเภท กฎหมายอนุญาตให้สามารถแต่งตั้งผู้ดำเนินการแทนได้ และมอบอำนาจได้