การศึกษาหมายถึงอะไร ?

หนึ่งในปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิต ตั้งแต่เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ อันเป็นส่วนหนึ่งในการดำเนินชีวิตประจำวัน ไปจนถึงเรื่องของ การทำงานหาเลี้ยงชีพ การแข่งขัน ไปจนถึงการเอาตัวรอดจากปัญหาต่าง ๆ ล้วนต้องมีความรู้ไว้คอยช่วยให้การกระทำต่าง ๆ เป็นไปอย่างถูกต้องและสะดวกขึ้น ซึ่งความรู้นั้นล้วนต้องได้มาจากการศึกษา ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาจากคำสอนพ่อแม่ หรือคำสอนจากผู้รู้จริงทั้งในและนอกห้องเรียน รวมถึงการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งทั้งหมดนี้จะกลายเป็นความรู้และประสบการณ์ ที่สะสมไปจนเป็นทักษะในการจัดการสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง

ความหมายของการศึกษา

ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ได้ระบุความหมายของการศึกษาไว้ 3 ประเภทที่พบได้ในการศึกษาของมนุษย์ คือ การศึกษาตามอัธยาศัย การศึกษาแบบนอกระบบ และ การศึกษาแบบในระบบ ซึ่งมีเนื้อหาความหมายดังต่อไปนี้

1.การศึกษาตามอัธยาศัย

คือการศึกษาด้วยตนเอง ที่ผู้เรียนรู้จะเกิดความสนใจและอยากจะศึกษา โดยที่ไม่ต้องมีผู้ใดมาชี้แจงให้เริ่มการศึกษา โดยเกิดขึ้นจากการได้รับโอกาสที่เหมาะสม หรือ ตัวผู้เรียนมีความพร้อมที่อยากจะเรียนรู้ ซึ่งการศึกษาตามอัธยาศัยนั้นสามารถศึกษาได้โดยการ ศึกษาจากบุคคล ศึกษาจากสิ่งแวดล้อม ศึกษาจากสังคม ศึกษาจากประสบการณ์ หรือศึกษาจากแหล่งเรียนรู้อื่น ๆ เป็นต้น

2.การศึกษาแบบนอกระบบ

คือการศึกษาที่ไม่ได้มีการใช้ระบบที่เคร่งครัดในการสอน โดยค่อนข้างมีความยืดหยุ่นต่อรูปแบบการเรียนการสอน ทั้ง สถานที่ ระยะเวลา รูปแบบการสอน การจัดการ การทดสอบประเมินผล รวมถึงการกำหนดจุดมุ่งหมายหรือเงื่อนไขสู่ความสำเร็จการศึกษา โดยส่วนใหญ่ เนื้อหาการสอนมักจะค่อนข้างมีความต่างกับเนื้อหาการศึกษาในระบบ ที่เป็นความรู้ที่ผู้เรียนมีความสมัครใจที่จะเรียนรู้เอง ซึ่งมักพบได้ใน กลุ่มชมรม ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน หรือสถานที่เรียนพิเศษที่ไม่ใช่ความรู้ห้องเรียนในระบบ

3.การศึกษาแบบในระบบ

รูปแบบการศึกษาที่มีความเคร่งครัด มีการกำหนดจุดมุ่งหมายที่แน่วแน่ทั้ง เนื้อหาหลักสูตร ระยะเวลาการศึกษา รูปแบบการเรียนการสอน การทดสอบประเมินผล และเงื่อนไขการสำเร็จการศึกษา โดยการศึกษาแบบในระบบ จะเป็นรูปแบบการศึกษาภาคบังคับในรั้วโรงเรียนที่รัฐบาลจัดสรรมาให้ อีกทั้งยังมีกฎหมายรองรับผู้ยากไร้ให้สามารถเรียนฟรีได้จนจบการศึกษาตามเงื่อนไขที่กำหนด และการสนับสนุนศึกษาในพื้นที่ห่างไกลความเจริญ
การศึกษามีความจำเป็นอย่างยิ่งในการสร้างประโยชน์ส่วนบุคคลและส่วนรวม ในการยกระดับฐานะทางสังคมและเศรษฐกิจให้เจริญก้าวหน้าได้มากยิ่งขึ้น จึงมีการสนับสนุนการเรียนการศึกษาจากรัฐบาลที่สนับสนุนและผลักดัน ให้ระบบการศึกษามีความทันสมัย เพื่อการพัฒนาองค์ความรู้ให้แก่นักเรียนได้มีความก้าวหน้า และสามารถนำความรู้ที่ได้นำไปใช้ประโยชน์ ในการพัฒนาประเทศ รวมถึงการสนับสนุนเอกชน ที่มีการก่อตั้งมูลนิธิสนับสนุนช่วงรัฐบาลในการกระจายการศึกษาให้เข้าถึงพื้นที่ห่างไกลความเจริญ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการศึกษาแก่ผู้ยากไร้ซึ่งไม่สามารถเข้ารับการศึกษาระดับพื้นฐานได้