จริยธรรม หมายถึงอะไร ?

คำว่าจริยธรรม นั้นน่าจะเป็นคำคุ้นเคยของผู้คนตั้งแต่เล็กจนโต โดยเฉพาะในแบบเรียนต่าง ๆ ที่สังคมให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งที่ต้องการจะปลูกฝังให้กับเยาวชนเติบโตมาเป็นคนที่ดี ทั้งนี้ จริยธรรม ถือเป็นสิ่งที่มีความหมาย มิใช่ส่งผลดีแต่เฉพาะกับสังคมส่วนรวม แต่ทว่ายังสามารถส่งเสริมพฤติกรรมที่นำมาซึ่งชีวิตที่เดินในเส้นทางอันได้รับสิ่งดี ๆ เข้ามาในชีวิต อันเป็นผลมาจากการเจริญปัญญา การรู้ครรลอง การควบคุมอารมณ์ และจิตใจ การยากที่จะหลงใหลในสิ่งผิดที่จะทำลายชีวิตของตนและผู้อื่น

นอกจากนี้ จริยธรรม ไม่ใช่เรื่องที่เกิดจากการตั้งกฎเกณฑ์ แต่เป็นเรื่องที่เกิดจากสามัญสำนึกความถูกต้อง ที่ไม่เกี่ยวกับว่าสิ่งไหนทำได้สิ่งไหนทำไม่ได้ ซึ่งจริยธรรมนี้จะช่วยให้มนุษย์ใช้ชีวิตอยู่บนบรรทัดฐานของความดีงาม ไม่เห็นแก่ผลประโยชน์มากจนเกินพอดีและทำให้ใครเดือดร้อน โดยจะทำให้มนุษย์ใช้ชีวิตอยู่รวมกันในสังคมอย่างสันติสุขได้ อย่างไรก็ตามเรื่องของจริยธรรมเป็นเรื่องที่ต้องอบรมสั่งสอนปลูกฝังไว้ตั้งแต่เด็ก ๆ รวมถึงการเป็นแบบอย่างที่ดีของผู้ใหญ่ ก็จะช่วยให้เด็กเติบโตเป็นผู้ใหญ่อย่างมีคุณภาพได้

จริยธรรม หมายถึง

พลังใจที่ถูกขัดเกลาจากการอบรมสั่งสอน การเป็นแบบอย่าง จนจิตใจเกิดความแน่วแน่มีวินัยในทางที่ถูกต้องและดีงาม ซึ่งบางครั้งอาจเกิดจากสติปัญญาที่เกิดการเรียนรู้ได้เองมาเป็นแรงผลักดัน ซึ่งอาจเรียกพลังเหล่านี้ได้ว่า “แรงศรัทธา” โดยในทางพุทธศาสนา พระราชวรมุนี ได้ตรัสคำสอนไว้ว่า จริยธรรม นั้นคือกฎธรรมชาติหรือความจริงที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต ส่วนพจนานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตสถานประจำปี2546 ได้ให้ความหมายสั้น ๆ ของจริยธรรมว่า คือ ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ

นอกจากนี้ นักจิตวิทยาอเมริกันยิว ชื่อดัง ลอเรนซ์ โคลเบอร์ก (Lawrence Kohlberg) ผู้เชี่ยวชาญในการวิจัยเกี่ยวกับการศึกษาเหตุผลและคุณธรรม ได้กล่าวถึง จริยธรรม ว่า จริยธรรม คือสามัญสำนึกของเรื่องผิดชอบชั่วดี ซึ่งเป็นมาตรฐานหรือกฎเกณฑ์การประพฤติตัวในสังคม โดยบุคคลจะมีการพัฒนาตนจนมีพฤติกรรมเป็นของตนเอง และ จะมีสังคมเป็นตัวช่วยหรือตัดสินว่า การกระทำนั้นถูกหรือผิด
โดยรวมแล้วอาจสรุปได้ว่า จริยธรรม คือแนวทางการประพฤติอันดีงาม มีประโยชน์ต่อส่วนรวมหรือส่วนตน ซึ่งต้องเป็นสิ่งที่ได้รับการยอมรับโดยสังคมอันดีมีคุณธรรม และต้องเป็นการกระทำที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานสันติสุขไม่สร้างความเดือดร้อนให้ใครซึ่งนี่จะถือว่าเป็นสิ่งที่เรียกว่า จริยธรรม ได้

ซึ่งอย่างไรก็ตาม จริยธรรมนั้นควรจะได้รับข้อมูลปัญญาที่ถูกต้อง จะต้องเป็นหลักจริยธรรมที่มีเหตุมีผล ไม่ใช่หลักจริยธรรมที่บัญญัติกันขึ้นเองในแง่ครอบงำผู้คนอย่างชนิดที่หลักจริยธรรมนั้นไม่ใช่หลักจริยธรรมที่แท้จริง ดังนั้นผู้เรียนรู้จริยธรรมจำเป็นจะต้องใช้สติและปัญญาในการเข้าใจอยู่เสมอ