รัฐประศาสนศาสตร์ คืออะไร ?

บริหารรัฐกิจ เป็นศาสตร์การดำเนินการด้านต่าง ๆ ของผู้ที่รับหน้าที่เป็นฝ่ายบริหาร ยกเว้นในกรณีของผู้ที่ถืออำนาจเป็นฝ่ายนิติบัญญัติ และตุลาการ โดย บริหารรัฐกิจ เป็นสิ่งที่ออกแบบมาเพื่อสนับสนุนจุดมุ่งหมายของนโยบาย ที่รัฐบาลได้วางเอาไว้ให้บรรลุผลเป็นไปตามเป้าหมาย ซึ่งครอบคลุมทั้งรูปแบบของวิชาการ และภาคปฏิบัติเพื่อการบริหารที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงการจัดการภาครัฐ โดยการบริหารนี้จะแตกต่างกับการบริหารภาคธุรกิจ โดยเน้นการแสวงหากำไรให้ได้สูงสุดเป็นหลัก แต่ของบริหารรัฐกิจนั้นจะเป็นการเน้นสร้างความพึงพอใจ และความเป็นธรรมให้แก่ ประชาชน

รัฐประศาสนศาสตร์ (Public Administration) หมายถึง ?

เป็นหนึ่งในสาขาวิชาการเรียนการสอนในด้านของบริหารรัฐกิจ โดยวิชานี้เป็นวิชาที่เน้นไปทางด้านการจัดกิจกรรม ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบริหารงานทั้ง ด้านสาธารณะ และการบริหารงานด้านรัฐวิสาหกิจ รวมถึงหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง โดย รัฐประศาสนศาสตร์ นั้นยังมีนักวิชาการอีกมากมายที่ให้ความหมายในแง่มุมของตนเอง ซึ่งมีความคิดเห็นดังต่อไปนี้

รัฐประศาสนศาสตร์ ในความหมายของ George J. Gordon

“คือ องค์การ หรือ กระบวนการ และบุคคลที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในทางราชการของหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับการกำหนด รวมถึงการนำเอากฎหมาย ไปจนถึงระเบียบแบบแผนซึ่งออกโดย ฝ่ายบริหาร นิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการ ไปปฏิบัติตาม” (George J. Gordon, 1978: 8)

รัฐประศาสนศาสร์ ในความหมายของ Nicholas Henry

“วิชารัฐประศาสนศาสตร์ เป็นสิ่งที่มีเอกลักษณ์ เนื่องจากเป็นวิชาที่มีความแตกต่างจากวิชารัฐศาสตร์ในแง่ที่เป็นวิชาสอนให้ผู้ศึกษา มุ่งเน้นให้ความสนใจกับโครงสร้างและพฤติกรรมของระบบราชการ  อีกทั้งยังเป็นศาสตร์ที่มีระเบียบวิธีการศึกษา ในแบบซึ่งเป็นของตนเอง นอกจากนี้วิชารัฐประศาสนศาสตร์ยังแตกต่างจากศาสตร์การบริหาร ในด้านการวิชาที่ศึกษาเรื่องขององค์การของรัฐ ซึ่งไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อแสวงหากำไรเหมือนกับองค์การเอกชน  และเป็นวิชาที่สนับสนุนให้องค์การของรัฐมีโครงสร้างกลไกลการตัดสินใจ และพฤติกรรมของข้าราชการที่เกื้อกูลและสนับสนุนการให้บริการสาธารณะ” (Nicholas Henry, 1980: 27)

ความหมายภาพรวมของวิชารัฐประศาสนศาสตร์

กล่าวคือ เป็นวิชาที่เกิดจากความคิด ซึ่งต้องการจะศึกษาด้านพฤติกรรมของมนุษย์ไปจนถึงแนวคิดด้านวิทยาศาสตร์ ผ่านแนวคิดทางพฤติกรรมศาสตร์  ซึ่งเป็นสิ่งที่สามารถอธิบายปรากฏการณ์ทางสังคมได้ว่าเกิดอะไรขึ้น จะเป็นไปอย่างไร และจะมีผลอย่างไร ด้วยการศึกษาบนทฤษฎีระบบทั่วไป อันจะให้ผลในด้านการพัฒนาเหมาะเป็นอย่างยิ่งสำหรับ การปฏิบัติงานที่เชื่อมโยงกับมวลชน มีความเข้าใจได้ถึงรูปแบบผลกระทบที่ควรพึงหลีกเลี่ยง อีกทั้งยังมีความเข้าใจได้ถึงรูปแบบที่ให้ผลบวก อันมีแนวโน้มที่จะได้รับการสะท้อนเสียงชื่นชมจากประชาชน ซึ่งได้รับการปฏิบัติอย่างถูกต้องต่อพฤติกรรมความต้องการ