สุภาษิตคือ

สุภาษิต เป็นข้อมูลที่ใช้ลักษณะของการสื่อสาร ด้วยเนื้อหาเชิงเปรียบเทียบ ใช้ถ้อยคำที่มีความหมายลึกซึ้ง และสะดวกแก่การจดจำ นิยมใช้ข้อความที่กระชับสั้น หรือมีความคล้องจองกันของวลี ซึ่งวิธีการเหล่านี้นั้นถือว่าเป็นเสน่ห์สำหรับภาษาไทยเป็นอย่างมาก

โดยนิยมนำมาใช้ตามสื่อหลายแขนง นับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันก็ยังถือเป็นสิ่งที่มีความร่วมสมัย ทั้งนี้คำสุภาษิตแต่ละคำนั้น อาจจำเป็นที่จะต้องใช้การทำความเข้าใจ ปรึกษาหรือรับฟังจากการถ่ายทอดบอกสอนถึงความหมายที่แฝงอยู่ในสุภาษิตนั้น เพื่อให้สามารถรับทราบเนื้อหาความหมายที่แฝงอยู่ในสุภาษิตและนำไปใช้ประโยชน์ได้ต่อการดำเนินชีวิต

สุภาษิตคืออะไร

ความเด่นชัดของการพิจารณาว่า ลักษณะใดถือเป็นสุภาษิต นั่นก็คือการแฝงด้วยความหมายที่ลึกซึ้งหรือมีคติสอนใจ หรือถ่ายทอดแนวทางการดำเนินชีวิต บ่งบอกได้ถึงความคิดและการปฏิบัติเป็นเนื้อหาที่พิสูจน์และเชื่อถือได้ และมีสุภาษิตมากมายอันเป็นสุภาษิตยอดนิยม ที่มีการใช้สืบต่อกันอย่างช้านานนับแต่อดีต โดยมากจะเป็นสุภาษิตที่เกี่ยวข้องกับในด้านจริยธรรม สามารถนำไปใช้ในการสั่งสอนอบรมผู้คน หรือนำไปใช้เพื่อเตือนสติตนเอง
คำสุภาษิตนั้นมีการแบ่งออกเป็น 2 ประเภทดังนี้

1.คำสุภาษิตที่ไม่ปรากฏความหมายในทางตรง ไม่ว่าจะใช้การพูดหรือการอ่านผู้รับสื่อสารก็จะยังไม่เข้าใจความหมายนั้นได้ในทันที จำเป็นจะต้องมีการเก็บไปคิดไตร่ตรอง มีการใช้ปัญญาในการตีความหมายแปลความ หรือสืบค้นข้อมูล หรือสอบถามผู้รู้จึงจะทราบความหมายที่แท้จริง ที่แฝงอยู่ในสุภาษิตเหล่านั้น

2.คำสุภาษิตที่ตรงตัวเข้าใจได้จากข้อความในสุภาษิตได้ทันที โดยไม่ต้องอาศัยการตีความที่ซับซ้อนหรือใช้เวลา หรือไม่จำเป็นต้องใช้ประสบการณ์ในการทำความเข้าใจมากมายแต่อย่างใด เด่นชัดในหลักคำสอน ในหลักความเป็นจริง อาทิเช่น สุภาษิตที่ว่า “ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว”เป็นต้น

โครงสร้างของคำสุภาษิต

โดยทั่วไปแล้วหลายคนมักจะมีความสับสน ไม่สามารถแยกออกได้ระหว่างคำว่า สำนวน และคำว่าสุภาษิต ซึ่ง 2 สิ่งนี้จะมีความคล้ายกันมาก แต่ในความเป็นจริงแล้วจะมีข้อแตกต่างกันอยู่ดังนี้

สํานวนจะหมายถึง ความเป็นโวหาร มีลักษณะเป็นท่วงทำนองการพูด สามารถผลิตขึ้นได้โดยไม่จำเป็นที่จะต้องมีความถูกต้องทางหลักไวยากรณ์ ทั้งนี้จะต้องมีการใช้ภาษาที่มีความถูกต้อง มีความหมายแฝงโดยนัย มีลักษณะที่ใช้การอุปมาเปรียบเทียบ และไม่ได้แปลความหมายตรงตัวตามตัวอักษร แต่ไม่ว่าจะเป็น สำนวน หรือ สุภาษิต ก็สามารถแฝงด้วยข้อคิดและคติเตือนใจได้เช่นเดียวกัน

ในขณะที่คำสุภาษิตนั้นจะไม่มีลักษณะของการเสียดสีหรือติชม โดยจะเน้นไปที่การแสดงสัจธรรมความเป็นจริง และคำสุภาษิตนั้นมักนิยมที่จะมีการนำไปเชื่อมโยง กับคำสั่งสอนเที่ยงแท้ทางศาสนา ส่วนคำสำนวนไทยนั้น มักจะใช้ในการนำไปเปรียบเทียบสิ่งต่าง ๆ โดยทั่วไป อันสามารถประกอบเป็นโครงสร้างของการสร้างคำพังเพยได้