ความพอเพียง หมายถึงอะไร?

ในยุคที่เศรษฐกิจกำลังตกต่ำ ภาระรายจ่ายที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ แต่รายรับกลับหาได้ยากหรือไม่เพิ่มขึ้น หากเทียบกับกำลังแรงกายแรงงานที่ใช้ไปเหมือนเมื่อก่อน เพราะฉะนั้นทางออกที่ดีที่ช่วยประคองรายจ่ายไว้ได้ คือความพอเพียงอันเป็นหลักปรัชญาที่จะช่วยให้ประชาชนสามารถจัดการกับภาระค่าใช้จ่ายอย่างเป็นระบบ ให้รู้จักคำนวนวางแผนปัจจัยต่าง ๆ ให้สามารถเลี้ยงชีพต่อไปได้อย่างราบรื่น และไม่สั่งสมปัญหาต่อการดำรงชีพ

ความหมายของ ความพอเพียง หมายถึง การดำเนินชีวิตได้ในแบบที่เราเรียนรู้ การใช้ชีวิตให้รู้จักพอไม่ฟุ้งเฟ้อกับสิ่งใด เพื่อให้ประชาชนรู้จักการพอประมาณ ประหยัด และ สามารถหาเลี้ยงชีพได้ โดยศาสตร์หลักความพอเพียงนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในราชกาลที่ 9 ได้ทรงนำมาชี้แนะให้กับประชาชนชาวไทยได้ศึกษาและนำไปใช้เป็นแนวทางในการหาเลี้ยงชีพ ในยามประสบปัญหาวิกฤติทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ.2540 ซึ่งทางรัฐบาลได้น้อมนำเอาปรัชญานี้ให้มีการเผยแพร่ผ่านทางสื่อต่าง ๆ รวมถึงการเรียนการสอนในการปลูกฝังเด็กและเยาวชนคนรุ่นใหม่ รวมถึงให้รู้จักใช้ชีวิตอย่างพอเพียงสามารถดำเนินชีวิตได้ตามทางที่ถูกต้องเหมาะสม และมีความปกติสุขได้

องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในราชกาลที่ 9 ได้พระราชทานความหมายคำว่า “พอเพียง” ใน วันเฉลิมพระชนมพรรษาในวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2541 โดยมีเนื้อหาความหมายว่า “คำว่าพอเพียงมีความหมายอีกอย่างหนึ่ง มีความหมายกว้างออกไปอีก ไม่ได้หมายถึงการมีพอสำหรับใช้เองเท่านั้น แต่มีความหมายว่า พอมีพอกิน พอมีพอกินนี้แปลว่าเศรษฐกิจพอเพียงนั่นเอง”

นอกจากนี้ยังมีแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอันมีความหมาย ให้ประชาชนรู้จักพึ่งพาตนเองเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มขนาดเล็ก เช่น ครัวเรือน หมู่บ้าน ชุมชน ไปจนถึงกลุ่มขนาดใหญ่ เช่น บริษัท องค์กร เมือง รัฐ หรือแม้แต่ในระดับ ประเทศ ที่ต้องรู้จักพึ่งพาตนเองมองหาทรัพยากรที่ตนมีและใช้ประโยชน์จากมัน โดยไม่เอาแต่มองหาพึ่งพาปัจจัยการผลิตที่ไม่ใช่ของตนเอง

ปัจุบันปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การเน้นใช้กับชาวบ้านที่มีอาชีพเกษตรกร หรือกลุ่มชุมชนที่ห่างไกลความเจริญ แต่ได้มีการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการคิดค้นและพัฒนาต่อยอด ให้สามารถนำไปใช้ได้ทุกพื้นที่แม้แต่ในตัวเมืองมากยิ่งขึ้น เช่น การนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินธุรกิจ ทำให้คนยากจนที่อยู่ในเมืองสามารถนำหลักไปประยุกต์ใช้ ให้สามารถพึ่งพาตนเองได้แม้มีทรัพยากรน้อยหรือมีพื้นที่ทำกินอันน้อยนิด หรือ การพัฒนาพื้นที่ภายในชุมชนตัวเมืองให้สามารถสร้างรายได้ให้เกิดประโยชน์กับส่วนรวมมากยิ่งขึ้น เป็นต้น ซึ่งหากประชาชนสามารถตระหนักและเข้าใจถึงหลังปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้อย่างตกผลึกถ่องแท้แล้วย่อมจะนำมาซึ่งชีวิตที่มีความสุขอย่างเหมาะสมได้