นิยามของความคิดสร้างสรรค์ คืออะไร

ความคิดสร้างสรรค์เป็นสิ่งที่ทั่วโลกต่างรณรงค์ส่งเสริมให้เด็กมีทักษะนี้ติดตัวไว้ เพราะจะทำให้เด็กมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ซึ่งจะช่วยให้เด็กมีความสามารถที่โดดเด่นและนำไปใช้สร้างความเติบโตได้ในอนาคต เพราะหากขาดสิ่งนี้ไปอาจส่งผลกระทบให้อนาคตเด็กกลายเป็นคนที่ไร้ซึ่งไอเดียสร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ ทั้ง การการใช้ชีวิต และ ไอเดียในการทำงาน โดยจะทำให้กลายเป็นผู้ใหญ่ที่มีปัญหาได้ในอนาคต

ความคิดสร้างสรรค์ หรือ Creative คือ กระบวนการคิดของสมองที่เป็นอิสระโดยไม่มีการจำกัดขอบเขตทางความคิด ซึ่งนับเป็นอีกความสามารถหนึ่งของสมอง และยังสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา โดยแต่ละคนจะมีไอเดียความคิดสร้างสรรค์ที่เหมือนกันบ้างไม่เหมือนกันบ้างแล้วแต่ว่า เด็กคนไหนมีสิ่งแวดล้อมรอบตัวแบบใด

องค์ประกอบอันมีอิทธิพลต่อความคิดสร้างสรรค์

ความคิดริเริ่ม คือ ความคิดที่แหกกฎเกณฑ์หรือประดิษฐ์ขึ้นเอง โดยมีความแตกต่างกับความคิดตามหลักการธรรมดาทั่วไป
ความคิดคล่องแคล่ว คือ ความคิดที่ไม่ซ้ำกันในเรื่องเดียวกัน ซึ่งจะเกิดจากการฝึกหัดใช้ความคิดจนคล่องตัว เช่น การเลือกใช้ถ้อยคำ หรือ การเล่นสำนวน
ความคิดละเอียดละออ คือ การคิดที่มีลายละเอียด และ มีขั้นตอนต่างๆ จนออกมาเป็นไอเดียที่น่าสนใจ เช่น ยานอวกาศควรมีรูปร่างเป็นอย่างไร ควรใช้สีอะไร และ ควรมีอะไรอยู่ข้างในบ้าง
ความยืดหยุ่น คือ การตกแต่งความคิดที่ไม่ตายตัว สามารถดัดแปลงและนำไปใช้ในหลาย ๆ ด้านได้เช่น การนำเสนอเรื่องราวเดียวกันในรูปแบบต่างๆ ที่ไม่ซ้ำกัน

ข้อบ่งชี้ถึงบุคลิกภาพของบุคคลที่มีความคิดสร้างสรรค์

  • มีความคิดที่สามารถริเริ่มสิ่งใหม่ ๆ (Originality)
  • ความคลุกคลีเอาใจใส่ใฝ่รู้ (Awareness)
  • ปฏิกริยาที่ตอบสนองความคิด ได้คล่องแคล่วรวดเร็ว (Fluency)
  • สอดคล้องปรับสภาพความคิดปรับจูนได้ง่าย (Felicity)
  • ความฉลาด (Intelligence)

นอกจากนี้นักจิตวิทยายังมีการศึกษาและวิจัยถึงคุณลักษณะประกอบอื่น ๆ นอกจากบุคลิกภาพที่ไม่ได้มีแค่บุคลิกภาพ 5 ประการ ตามที่กล่าวไว้ในข้างต้นเท่านั้น ซึ่งนักจิตวิทยาได้ค้นพบบุคลิกภาพอื่น ๆ อีก 6 ประการที่บ่งชี้ได้เหมือนกันว่า บุคคลคนนี้มีความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยอื่น ๆ ดังต่อไปนี้

  • ความมั่นใจในตนเอง (Self-confidence)
  • ความช่างขบคิดช่าง สงสัย (Skepticism)
  • ความไม่เผลอคล้อยตาม ไปกับคำพูดของผู้อื่นโดยง่าย (Non-conformity)
  • ขี้เล่นร่าเริงสนุกสนาน (Playfulness)
  • การเปี่ยมไปด้วยอารมณ์ขัน (Humor)
  • ความดื้อดึงมีความรั้นดันทุรัง (Persistence)

แม้ว่าจะมีคุณลักษณะตามบุคลิกภาพเหล่านี้ แต่หากขาดซึ่งการสนับสนุนเช่นเด็กที่ควรได้รับการสนับสนุนจากพ่อแม่ ทักษะอันน่ามหัศจรรย์นี้ก็อาจหายไปได้ เพราะสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ เด็ก หรือ ผู้ใหญ่ มีความคิดสร้างสรรค์อันโดดเด่น คือการได้รับการเปิดโอกาสให้ออกมาปลดปล่อยพลังทางความคิด และจะทำให้บุคคลคนนั้นรู้ว่าความคิดนี้มันใช้ได้หรือไม่ และหากใช้ไม่ได้ก็จะนำไปปรับปรุงแก้ไขไหม่ ซึ่งถือเป็นพัฒนาการที่ดีของมนุษย์ที่จะทำให้คนคนนั้นก้าวข้ามไปได้อีกขั้น